Przed Galerią Trietiakowską

Rosjanie zwykli mówić o niej Trietiakowka (ros. Третьяковка). Czuć w tym sformułowaniu sentyment do najsłynniejszej w Moskwie, a być może i całej Rosji, galerii malarstwa. Bo dla niej jest miejsce w sercu każego Rosjanina. Nic dziwnego, w końcu to tutaj dwa wieki wiek temu rosyjski kupiec, a z zamiłowania także mecenas sztuki, dał początek największemu zbiorowi rosyjskiego malarstwa, jaki kiedykolwiek powstał.

Historia pewnego mecenasa sztuki

Państwowa Galeria Trietiakowska (Государственная Третьяковская галерея) swoją nazwę zawdzięcza Pawłowi Trietiakowi, moskiewskiemu kupcowi, który w 1856 otworzył muzeum sztuk plastycznych. Ale zacznijmy od początku.

Paweł Trietiakow pierwsze obrazy kupił w wieku dwudziestu kilku lat. Na początku kupował obrazy głównie niderlandzkie. Były to lata 50-te XIX wieku. Szybko jednak przekonał się do rodzinnego, rosyjskiego malarstwa i zapragnął zostać kolekcjonerem. I tak kolekcję powiększał o kolejne obrazy, na początku jemu współczesnych, mało znanych autorów.

W 1860 roku kupiec sporządził testament. W myśl ostatniej woli 150 tys. rubli z jego majątku miało być przekazane na budowę w Moskwie muzeum malarstwa lub galerii. Z myślą o utworzeniu muzeum Trietiakow kontynuował swoją działalność kolekcjonera, a najbliższym współpracownikom powtarzał, że zbiory te staną się własnością całego narodu. Jego celem stało się stworzenie kolekcji rosyjskiej szkoły malarstwa

Ciekawostką jest, że Paweł Trietiakow nie kierował się głosami krytyków i znawców sztuki. Jeżeli jakiś obraz mu się spodobał. A dla malarzy było do dowodem uznania ich twórczości. Między mecenasem sztuki, a artystami wywiązała się więź i przyjacielskie stosunki. Nierzadko Trietiakow był pierwszą osobą, której przedstawiano dopiero co skończone dzieło.

Galeria Trietiakowska

W 1892 roku Paweł Trietiakow swoją kolekcję oraz zbiory niedawno zmarłego brata przekazał w dar miastu Moskwa. Po kilkudziesięciu latach kolekcjonowania zbiory urosły do niebotycznych rozmiarów. Przekazana kolekcja liczyła 1287 obrazów, 518 rysunków, 9 rzeźb (wszystkie rosyjskich artystów) oraz 75 obrazów i 8 rysunków zagranicznych twórców. Kolekcję wyceniono na, bagatela, 1 429 000 rubli. Nic dziwnego, że Trietiakow otrzymał tytuł honorowego obywatela Moskwy. W 1893 roku kolekcja została zaprezentowana w nowo otwartej Moskiewskej Miejskiej Galerii Pawła i Siergieja Trietiakowów. Paweł Trietiakow zmarł w 1898 roku, ale jego dzieło było kontynuowane. W 1918 roku galerię ogłoszono dobrem narodowym Rosji radzieckiej i przemianowano. Nowa nazwa to Państwowa Galeria Trietiakowska, która obowiązuje do dnia dzisiejszego.

Lata 1986-1995 były okresem rozłąki orędowników rosyjskiego malastwa ze zbiorami galerii. Galeria bowiem została zamknięta w celu gruntownej rekonstrukcji. Prace trwały wiele lat, ale zakończyły się sukcesem i Trietiakowska Galeria została na nowo otworzona by świętować jubileusz 150-lecia.

Zbiory

W półtorawiecznej historii Galeria Trietiakowska doczekała się pokaźnych zbiorów. Na ścianach świątynii malarstwa rosyjskiego znajdują się obrazy najwybitniejszych artystów rosyjskich. I tak, warto zobaczyć ikony Rublowa, który jest uznawany za najwybitniejszego malarza ikon. W zbiorach galerii goszczą także Riepin, Lewitan (jego obraz „Jesienny dzień” zamieszcza się w książkach do nauki j. rosyjskiego), Kramskoj (głównie tematyka historyczna), Pierow (malarstwo rodzajowe, słynna „Trojka”), Szyszkin („Poranek w sosnowym lesie”).

Trietiakowka dzisiaj

Budynek na Krymskim Wale, mieszczący stałą ekspozycję sztuki dwudziestowiecznej

Galeria Trietiakowska dzisiaj to imponujący, odnowiony budynek przy metrze Trietiakowka, budynek z wystawami czasowymi i malarstwem XX wieku na Krymskim Wale oraz liczne domy-muzea malarzy.

Jeżeli kiedykolwiek będziecie mieli okazję pojawić się w Moskwie, musicie koniecznie odwiedzić jej serce – Trietiakowkę. Bo być w stolicy Rosji i nie zobaczyć Galerii to tak, jak pojechać do Krakowa, i nie odwiedzić Wawelu.

strona Galerii Trietiakowskiej – po rosyjsku i angielsku