Kilka faktów:

Pierwsza linia została otworzona już w 1935 roku. Danych o wykorzystaniu sieci metra z tamtego okresu nie ma. Są za to współczesne statystyki. To na ich podstawie można powiedzieć, że Moskwa dysponuje lokomocyjnym potworem. Wystarczy wspomnieć, że w 2007 roku metro moskiewskie przewiozło 2,5 miliarda (!) pasażerów. Ba, do dnia dzisiejszego do dyspozycji pasażerów przekazano 292 km tras podziemnych i naziemnych zorganizowanych w 12 linii. Również liczba stacji jest imponująca – 176, każda w innym stylu. Żeby tego było mało, metro wciąż się rozrasta.

Serdecznie zapraszamy do naszego mini-przewodnika po moskiewskim cudzie techniki. Zapnijcie pasy!

###Dzieło sztuki?

Jeżeli myślicie, że po zwiedzeniu połowy świata nic Was już nie jest w stanie zadziwić, to się grubo mylicie. Zadziwi Was bowiem każda z ponad 170 stacji metra moskiewskiego. Najstarsze pamiętają czasy międzywojenne, najnowsze tętnią wielkomiejskim życiem i biją w oczy blaskiem marmurowych posadzek. Płaskorzeźby, popiersia Lenina, inscenizacje bitew, hołdy oddawane bohaterom Ojczyzny, wielobarwne mozaiki pokrywają podłogi, ściany i sufity każdej stacji. Mówi się o nich, że są flagowym przykładem architektury socrealizmu. Według mnie natomiast stacje metra moskiewskiego oddają duch Rosji w najczystszej postaci – dumnej, wielkiej, pompatycznej. Historyczne bitwy, wodzowie rewolucji, zasłużeni Rosjanie. Tym osobom architekci metra oddali cześć, a dzięki stacjom pamięć po nich nigdy nie zgaśnie.

###Niemiecka precyzja w najbardziej rosyjskim mieście

Poruszanie się w metrze to niczym życie w mrowisku. Setki osób mijające Cię w obydwu kierunkach. Ale wbrew pozorom, metro nie wydaje się zatłoczone. W godzinach szczytu wagoniki dojeżdżają do długich platform nawet co kilkadziesiąt sekund. Codziennie ok. 35 tys. osób z obsługi czuwa nad bezpieczeństwem pasażerów.

Zadziwiły mnie dwie rzeczy. Po pierwsze fakt, że budowane na przestrzeni kilkudziesięciu lat stacje tworzą spójny, wydajny system. Po drugie – niezwykła harmonia, z jaką buduje się sieć metra. Jej serce stanowi tzw. Linia Okrężna (ros. Кольцевая линия), pozostałe linie niczym odnóża pająka rozchodzą się do najdalszych rejonów Moskwy.

###Statystyki ciąg dalszy

176 stacji to tylko jedna z szokujących statystyk metra moskiewskiego. Najgłębiej położoną stacją jest Park Zwycięstwa (Парк Победы). Stacja ta znajduje się na głębokości 84 metrów. A najdłuższy peron w moskiewskim metrze ma stacja Воробьевы Горы – od jednego końca peronu do drugiego trzeba pokonać 282 metry. Stacja ta zresztą znajduje się na moście, który łączy dwa przeciwległe brzegi rzeki Moskwy. Z tej okolicy roztacza się wspaniały widok na stadion Łużniki i centrum wielkiej metropolii. Wielbiciele statystyki policzyli również, że na wszystkich stacjach jest łącznie 173998 schodków do pokonania. Wspierają nas schody ruchome o łącznej długości 66,8 km. Aby wszyscy pasażerowie mogli płynnie podróżować, do ich dyspozycji codziennie jest 3438 wagonów kolejki.

###Nitka życia

Metro moskiewskie to kluczowa arteria wielomilonowego miasta. Gdyby nie sieć podziemnych korytarzy, miasto by utonęło w paraliżu komunikacyjnym. Zresztą codziennie, kilkanaście metrów nad ziemią panowanie nad sobą tracą setki tysięcy kierowców, którzy marnują kolejne godziny w korkach, podczas gdy nieco niżej, co 1,5 minuty odjeżdża kolejny pociąg.

###Nic nie widziałem, nic nie słyszałem… czyli o linii, której nie ma.

Wielu słyszało plotki. Niektórzy coś przebąkują o prawdopodobnym położeniu stacji. Ale tak naprawdę tylko wtajemniczeni wiedzą, jak przebiegają 3 dodatkowe linie metra, tworzące sieć tzw. Metro-2. To dodatkowa sieć, którą stworzono z myślą o najważniejszych z ważnych. Nie znajdziecie jej na żadnej mapie, czy schemacie linii. Tylko od czasu do czasu w internecie można natrafić na ręcznie robione mapki. To pasjonaci próbują zgadnąć, gdzie rozlokowano linie Metra-2.

###A może coś pesymistycznego?

Jak na razie o moskiewskim kolosie transportowym usłyszeliśmy same zalety. Przecież zawsze musi być jakieś „ale”… Wspomniałem, że metro było budowane przez lata. Podobnie się rzeczy miały z taborem, który jest systematycznie wymieniany. Stąd dzisiaj raz wsiadamy do nowoczesnej kolejki, innym razem jedziemy wagonikami, przy których te z stare z warszawskiego metra to prawdziwy luksus.
Kuleje też system wentylacji. W pociągu jest duszno, a powietrze jest niejednokrotnie stęchłe. Czasem doskwiera też hałas.

Na koniec dobra rada. Pamiętajcie, żeby zawsze skasować bilet przed przejściem przez bramkę. Jeżeli tego nie zrobicie, możecie zostać przycięci przez gryzący automat .

###Na koniec

Mam nadzieję, że przekonałem Was do bądź co bądź, cudu techniki. Nawet, jeżeli zniechęciły Was niedostatki metra, to jesteście na nie skazani. W końcu to najszybsze metro świata i jedyny środek transportu w Moskwie, w którym nie cierpi się z powodu korków.

Metro moskiewskie to nie tylko praktyczny środek transportu. To także źródło ciekawych
doświadczeń. Możliwość obserwacji Moskwiczan w czasie codziennych dojazdów i powrotów z pracy, spotkań i niecodziennych sytuacji. Stacje nie są jednakowe. Były budowane w różnych czasach, na przestrzeni kilkudziesięciu lat. Najstarsze stacje są głęboko pod ziemią, gdyż projektowane były z myślą o tym, by służyły jednocześnie za schrony przeciwlotnicze. Nie zawsze sprawne systemy wentylacji powodują, że jest tam duszno.

Tym, co rosyjskie metro wyróżnia, jest jego architektura i wystrój stacji. Najsłynniejszą linią jest Kolcewaja Linia, okrężna linia wokół centrum miasta. Stacje są wyłożone marmurem i upiększane plaskorzeźbami, mozaiką, malowidłami, rzeźbami i barwnymi żyrandolami. Na stacjach dominują określone motywy, historyczne, kulturowe, wojenne.